Awgust aýynyň 22-ne Türkmenbaşy şäherinde Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti Ylham Alyýew, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow we Özbegistan Respublikasynyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýew Türkmenistan, Azerbaýjan Respublikasy we Özbegistan Respublikasynyň arasynda ýokary derejeli duşuşygyň netijeleri barada metbugata bilelikde beýanat berdiler.

Ilki bilen Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow beýanat bilen çykyş etdi.

Hor­mat­ly ha­bar be­riş se­riş­de­le­ri­niň we­kil­le­ri!
Hor­mat­ly we­ki­li­ýet ag­za­la­ry!
Ha­nym­lar we je­nap­lar!

Ilki bilen, Azerbaýjan we Özbegistan liderlerine bugünki duşuşyga gelendikleri üçin, ýokary derjeli üç­ta­rap­la­ýyn du­şu­şy­ga ça­ky­ly­gy­my­zy ka­bul eden­di­gi­ňiz üçin minnetdarlygy­my­ bil­dir­ýä­rin.

Bu gün­ki du­şu­şy­k köptaraply gatnaşyklar taýdan ta­ry­hy ähmiýete eýedir. Şu günki ýygnak köptaraplaýyn gatnaşyklar taýdan taryhy ähmiýete eýe. Gepleşikleriň çäginde hyzmatdaşlygyň dürli taraplaryny, köptaraplaýyn özara gatnaşyklary, esasanam syýasy-ykdysady, medeni-ynsanperwerlik ugurlaryny ara alyp maslahatlaşdyk. Häzirki wagtda Türkmenistan, Azerbaýjan we Özbegistan açyk gepleşik geçirýär, hyzmatdaşlyk edýär, şol sanda BMG-de birek-biregiň başlangyçlaryny goldaýar. Dialog deňhukukly esasda, diňe üçtaraplaýyn formatda däl, eýsem parahatçylygy we durnuklylygy berkitmek maksady bilen tutuş sebitde deň derejede alnyp barylýar.

Ýurtlarymyzyň ykdysady hyzmatdaşlyk nukdaýnazaryndan potensialyna garadyk, bu bolsa diňe bir biziň däl, eýsem tutuş Ýewraziýa sebitiniň ösüşine goşant goşýar. Bu özara gatnaşyk, bize bütin sebitimiz bilen birlikde geo-ykdysady hyzmatdaşlygy berkitmäge mümkinçilik berer. Muny tassyklaýan köp mysallar bardyr. Elektrik energiýasy pudagyndaky gatnaşyklarymyz bolan hyzmatdaşlygy bellemek ýeterlikdir, bu ýerde biziň peýdaly baglanyşyklarymyz bar.

Gaz pudagynda strategiki hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň möhüm meselelerini, şeýle hem perspektiwlaryny ara alyp maslahatlaşdyk we hyzmatdaşlygy berkitmäge taýýardygymyz baradaky razylaga geldik.

Ýo­ka­ry de­re­je­dä­ki du­şu­şy­gyň do­wa­myn­da üç do­gan­lyk ýur­duň halk­la­ry­nyň ara­syn­da­ky giň ge­rim­li yn­san­per­wer gat­na­şyk­la­ry mun­dan beý­läk-de ös­dür­mek bo­ýun­ça amat­ly şert­le­ri dö­ret­mek ba­bat­da yla­la­şyk ga­za­nyl­dy. El­bet­de, bu hyz­mat­daş­lyk ylym, bi­lim, sag­ly­gy go­ra­ýyş, sport, me­de­ni­ýet, sun­gat, hu­su­san-da, aý­dym-saz, ha­ly­çy­lyk, at­şy­nas­lyk ýa­ly beý­le­ki köp san­ly yn­san­per­wer ugur­la­ry öz içi­ne al­ýar.

Ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň esasy ugry transport pudagydyr. Biz "Beýik ýüpek ýoluny" dikeltmek üçin Ýewropany Aziýa bilen birleşdirýän transport koridorlarynyň çäginde gatnaşyklary giňeltmäge razy bolduk. Hususan-da, Merkezi Aziýanyň we Hazar howuzynyň ulag infrastrukturasyny berkitmegiň mümkinçiliklerini gözden geçirdik.

Köptaraplaýyn dialogyň çäginde ynsanperwerlik gatnaşyklaryny berkitmek barada ylalaşdyk. Hususan-da, bilim, ylym, sport, saglygy goraýyş, sungat, halyçylyk we beýleki ugurlarda uly mümkinçilikler bar. Umu­man, bu du­şu­şyk üçtaraplaýyn gatnaşyklary berkitmek üçin täze mümkinçilikler açar we bu ugurda öňümizde goýan maksatlarymyza ýetmek üçin köp işlemelidiris.

Pursatdan peýdalanyp, iki ýurduň ýolbaşçylaryna minnetdarlygymy bildirmek, Azerbaýjanyň we Özbegistanyň halkyna parahatçylyk arzuw etmek isleýärin.

Sag boluň.

Soňra Özbegistanyň Prezidenti beýanat bilen çykyş etdi.

Prezident Şawkaz Mirziýoýewiň beýanaty

Hor­mat­ly ha­bar be­riş se­riş­de­le­ri­niň we­kil­le­ri!
Ha­nym­lar we je­nap­lar!

Ilki bilen, Türkmen halkynyň Milli Lideri, Halk Maslahatynyň başlygy hormatly Gurbanguly Berdimuhamedow Mälikgulyýewiçe bu günki duşuşygy ýokary derejede gurandygy we mähirli garşylandygy üçin tüýs ýürekden minnetdarlygymy bildirýärin.

Iki hepde mundan öň, bu ýerde täsin Awazada, Birleşen Milletler Guramasynyň möhüm forumy – Deňize çykalgasy bolmadyk ösüp barýan ýurtlar boýunça III Halkara Konferensiýasy ýokary derejede geçirildi.

Halkara Parahatçylyk we Ynam ýylynda biziň sebitimiz üçin ýokary derejeli ýiti meseleler global çekişmeleriň merkezine öwrüldi.

Oňyn bitaraplyk syýasatynda gazanan bu uly üstünlikleri mynasybetli dogan türkmen halkyny  ýene-de bir gezek gutlaýaryn.

Pursatdan peýdalanyp, Azerbaýjan Respublikasynyň Prezidenti hormatly Ylham Geýdar oglu Alyýewi we dogan Azerbaýjan halkyny taryhy waka – Waşington şäherinde Ermenistan bilen Bilelikdäki Jarnamanyň gol çekilmegi mynasybetli tüýs ýürekden gutlaýaryn. Bu, edermen we tutanýerli Azerbaýjan halkynyň uly tagallalarynyň durmuşa geçirilmeginiň aýdyň beýanydyr.

Günorta Kawkazda uzak möhletli parahatçylygyň we durnuklylygyň ýola goýulmagy, ykdysady, ulag, energiýa, gumanitar ugurlardaky hyzmatdaşlygymyzyň ägirt uly mümkinçiliklerini doly açmaga mümkinçilik berer diýip hasaplaýarys.

Hormatly  žurnalistler, bu gün üç taraplaýyn formatda geçirilen konstruktiw we öndürijilikli gepleşiklerden diýseň hoşaldygymy belläsim gelýär.

Biziň duşuşygymyz halklarymyzyň bähbidine strategiki hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak üçin gönükdirilen güýçli syýasy erkini açyk görkezdi.

Geografiki ýerleşişini, ykdysady we ulag-aragatnaşyk gatnaşyklaryny göz öňünde tutsak, şeýle hyzmatdaşlyk hemmämiz üçin peýdaly bolar.

Çylşyrymly global syýasy prosesleriň we üýtgeýän dünýä ykdysady ýagdaýynyň çäginde biziň hyzmatdaşlygymyz durnukly ösüşi üpjün etmäge gönükdirilendigini belläp geçmek isleýärin.

Gepleşikleriň dowamynda, transport koridorynyň ösüşine, şol sanda Türkmenbaşy we Baku portlarynyň mümkinçiliklerinden netijeli peýdalanmak, bilelikdäki logistika infrastrukturasynyň döredilmek boýunça meselelerine üns berdik.

Milli transport ulgamlarynyň integrasiýasyny çuňlaşdyrmak maksady bilen sebitimizde bar bolan we geljegi uly ugurlary birleşdirmegiň meýilnamalaryny jikme-jik ara alyp maslahatlaşdyk. Özbegistan bu ugurda utgaşdyrylan syýasaty durmuşa geçirmegiň tarapdarydyr. Bu, ilkinji nobatda, nyrh syýasaty we halkara bazarlaryna çykanda işewürlik üçin alyş-beriş şertleriň döredilmegi meselelerine degişlidir. Biz logistika infrastrukturasynyň ösüşi we Hazar deňziniň üsti bilen gämi gatnawy barada ylalaşyk gazandyk.

Mundan başga-da, üç ýurduň energiýa pudagynda hyzmatdaşlygyň geljegini gözden geçirdik. Uglewodorod ýataklaryny özleşdirmek we öndürilen elektrik energiýasyny eksport etmek üçin geljegi uly taslamalar hakda gürleşýäris. Gepleşikleriň gün tertibinde söwda dolanyşygynyň ep-esli ýokarlanmagy we senagat hyzmatdaşlygynyň geriminiň giňelmegi esasy orny eýeledi. Milli kärhanalarymyz tarapyndan öndürilen ýokary hilli önümleriň özara üpjünçiligini höweslendirmek barada ylalaşyga geldik.

Ýurtlarymyzyň sebitleriniň mümkinçiliklerini has-da özüne çekmek bilen täze maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmek üçin şertler dörediler. Suw baýlyklaryny tygşytly peýdalanmak we daşky gurşawa abanýan howplara garşy çäreler boýunça hyzmatdaşlygy giňelderis.

Mundan başga-da, syýahatçylyk we medeni alyş-çalyş ugurlarynda bilelikdäki maksatnamalaryň kabul edilmegini teklip etdik.

Ylalaşylan we gol çekilen resminamalary durmuşa geçirmek boýunça işler degişli ministrlikler tarapyndan "Ýol Kartasy" esasynda amala aşyrylar.

Hormatly çärä gatnaşyjylar, çykyşymyň ahyrynda şu günki taryhy duşuşygyň ýurtlarymyzyň arasynda özara peýdaly hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga, durnukly söwda, ulag we energetika koridorlaryny döretmäge, şeýle hem sebitleýin integrasiýa proseslerini çaltlaşdyrmaga hyzmat etjekdigini belläsim gelýär.

Üns bereniňiz üçin sag boluň.

Soňra Azerbaýjanyň Prezidenti beýanat bilen çykyş etdi.

Prezident Ylham Alyýewiň beýanaty.

Hormatly Gurbanguly Mälikgulyýewiç.

Hormatly Şawkat Miromonowiç.

Eziz dostlar. 

Ilki bilen, doganym Gurbanguly Malikguliýewiçiň çakylygy we myhmansöýerligi üçin minnetdarlygymy bildiresim gelýär.

Bu meniň Awaza şäherine ikinji saparym, bu ýerde bolup geçen ösüş ýurduň ynamly ellerdeddiginiň aýdyň subutnamasydyr. Gurbanguly Malikguliýewiçiň paýhasly ýolbaşçylygy netijesinde hem Awaza, hem-de beýleki şäherler we obalar ösýär, abadanlaşýar we täze şäherler gurulýar. Bu gün gol çekilen resminamalaryň arasynda Arkhadag bilen Fuzuli şäherleriniň doganlaşmagy baradaky resminama hem bar. Bu aslynda, biziň doganlygymyzyň nyşanydyr. Türkmen we Azerbaýjan halklary asyrlar boýy bir maşgala, dogan hökmünde ýaşadylar we döretdiler. Häzirki wagtda iki garaşsyz döwlet bu däplere wepaly, bu däpleri dowam etdirýär we täze ugurlara tarap bilelikde hereket edýär.

Çakylygym boýunça Gurbanguly Malikguliýewiç iýul aýynda Azerbaýjana sapara bardy. Biz iki gün içinde Baku hem Garabag sebitine bile aýlandyk we köp meseleleri ara alyp maslahatlaşdyk. Biziň pozisiýalarymyz hem gabat gelýär. Esasy mesele, Türkmenistan we Azerbaýjan iki dogan ýurt hökmünde egin-egne bilen öňe gitmegini, ähli meseleleri dostluk, doganlyk ýagdaýynda çözmegini we diňe ikitaraplaýyn däl, eýsem köptaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerini giňeltmegidir.

Füzulide bolan mahaly Gurbanguly Malikguliýewiç şol  ýerde Türkmenistanyň sowgat edip metjit gurmagy teklip etdi. Men bu teklibi minnetdarlyk bilen kabul etdim. Diňe bir aý geçmegine garamazdan, metjidiň binagärlik dizaýny eýýäm taýýar we ýakyn wagtda binýady gurlar. Bu, türkmen halkynyň, Türkmenistanyň Lideriniň Azerbaýjan halkyna, Azerbaýjana berýän goldawynyň mysalydyr, bizň doganlygymyzyň beýanydyr.

Biz bu ýakynda doganym Şawkat Miromonowiçi şol bir doganlyk duýgusy bilen kabul etdik. Hankendi şäherinde geçirilen ECO sammitinde bile bolduk. Hankendide Şawkat Miromonowiçiň başlangyjy bilen döredilen uly tikin fabriginiň işleri bilen tanyşdyk. Häzirki wagtda ol ýerde iki ýüzden gowrak adam işleýär. Olaryň aglaba köplügi aýallar we bu fabrigiň giňelmegi netijesinde ol ýerde işleýänleriň sany birnäçe esse artar. Bu, Azerbaýjana, janlanýan Garabag sebitine dogan Özbek halkyndan berilen uly sowgatdyr. Birinji sowgadyň bolsa biz Garabagy dikeltmek üçin ädilen ädimleriň arasynda ýene-de Şawkat Miromonowiçiň başlangyjy bilen, Füzulide beýik özbek akyldary Mirza Ulugbekiň adyny göterýän 960 okuwçy üçin niýetlenen orta mekdep mysalynda gördük. Bu mekdep biziň gatnaşmagymyz bilen açyldy we ýüzlerçe ýaş Garabag raýaty ol ýerde okaýar we her gezek şol mekdebiň ýanyndan geçenlerinde dogan Özbek halkyna we lideri Şawkat Miromonowiçe minnetdarlyk bildirýärler.

Bu dostluk, doganlyk, söz bilen däl-de, amallarda. Doganlarymyz biziň üçin iň möhüm we iň kyn meselelerde hemişe ýanymyzda boldular. Bu gün şeýle. Bu gün bu ýerde eýýäm aýdyldy, bu taryhy ýygnak, taryhy sammit, taryhy sammit. Muny başlatan doganym Gurbanguly Malikgulewiçe ýene-de bir gezek minnetdarlygymy bildiresim gelýär.

Ara alnyp maslahatlaşylan meseleler bu ýerde eýýäm agzaldy, gaýtalamak islämok. Ýöne bir zady aýdyp bilerin, eýýäm degişli döwlet edaralaryna üç taraplaýyn hyzmatdaşlygyň formatyny döretmek we indiki duşuşygymyz üçin belli ugurlarda teklipleri ibermek üçin görkezmeler berildi. Ähli görkezmeler berildi. Ýene-de bir gezek gaýtalaýaryn, bu ýerde - ulag, tranzit, logistika, elektrik energiýasy, nebit, gaz pudaklary we medeni gatnaşyklar aýdylyp geçildi. Mundan başga-da, bu görkezmeleriň hemmesiniň öz wagtynda ýerine ýetiriljekdigine şübhäm ýokdyr.

Kärdeşlerimiň pikirine goşulyp, bu taryhy bir gün diýip ýene bir gezek aýdasym gelýär. Biziň sebitimizde täze, uly perspektiwly parahatçylyga we hyzmatdaşlyga gönükdirilen hyzmatdaşlygyň görnüşi döredilýär. Aýdylşy ýaly, oňat we üstünlikli bolsun.

Sag boluň.