Notarial hereketler

Mobil Notarial - Resminamalary elektron görnüşinde resmileşdirmek

Mobil enjamyňyza  “AppStore” ýa-da “Google Play” platformalaryndan “Mobil Notariat” programmasyny ýükläp, dürli görnüşli ynanç hatlaryny we razylyk arzalaryny elektron görnüşinde resmileşdirip bilersiňiz.

Programmany ulanmak barada soraglaryňyz bolsa, Adalat Ministrliginiň Bellige alyş we notarial işler boýunça baş müdirligine ýüz tutuň.

Telefon: +994 12 404-42-07; 404-42-88; 404-42-81

E-poçta: contact@justice.gov.az

Şol bir wagtyň özünde:

Azerbaýjan Respublikasynyň diplomatik wekilhanalarynda we konsullyklarynda notarial hereketler ygtyýarly wezipeli şahslar - konsullar tarapyndan amala aşyrylýar.

Konsullar aşakdaky notarial hereketleri ýerine ýetirýärler:

1) Azerbaýjan Respublikasynyň çäginde ýerleşýän gozgalmaýan emlägiň aýrybaşgalanmagy we şol emlägiň girew goýulmagy baradaky şertnamalardan başga geleşikler we ynanç hatlaryny tassyklaýarlar;

2) miras galan emlägi goramak üçin çäreleri görýärler;

3) miras hukugynyň şahadatnamalaryny berýär;

4) är-aýalyň umumy emlägindäki paýlara eýeçilik hukugynyň şahadatnamalaryny berýär;

5) resminamalaryň nusgalarynyň we resminamalardan göçürmeleriň dogrulygyny tassyklaýar;

6) resminamalardaky gollaryň dogrulygyny tassyklaýar;

7) resminamalaryň bir dilden beýleki dile terjimeleriniň dogrulygyny tassyklaýar;

8) şahsyň diridigini tassyklaýar;

9) şahsyň belli bir ýerdedigini tassyklaýar;

10) şahsyň suratdaky şahsdygyny tassyklaýar;

11) resminamalaryň görkezilen wagtyny tassyklaýar;

12) borçnamanyň predmetini saklamak üçin kabul edýär, pul möçberlerini, gymmatly kagyzlary we wesýetnamalary saklamak üçin kabul edýär;

13) ýerine ýetiriş ýazgylaryny saklaýar;

14) resminamalary saklamak üçin kabul edýär;

15) deňiz protestlerini düzýär;

16) subutnamalar berýär.

Mundan başga-da, konsul şertnamalaryň, arzalaryň we beýleki resminamalaryň taslamalaryny taýýarlap biler, resminamalaryň nusgalaryny we olardan göçürmeleri taýýarlap biler, notarial hereketleri ýerine ýetirmek boýunça maslahat berip biler, şahsy we ýuridik şahslardan we şeýle hereketleri ýerine ýetirmek üçin resminamalary we maglumatlary sorap biler.

Konsul öz adyna we öz adyndan, adamsynyň (aýalynyň), onuň we onuň garyndaşlarynyň (ene-atasynyň, çagalarynyň, agtyklarynyň, babalarynyň, mamalarynyň, şeýle hem doganlarynyň, gyz doganlarynyň, agalarynyň (daýylarynyň), gelnejeleriniň (daýzalarynyň),  olaryň çagalarynyň adyndan we öz adyndan, konsul bilen bile işleýän adamyň adyndan we öz adyndan notarial hereketleri amala aşyryp bilmez.

Notarial hereketleriniň işleri Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet dilinde amala aşyrylýar.

Notarial hereketiniň amala aşyrylmagy üçin ýüz tutan şahs hereketiň geçirilýän dilini bilmeýän ýagdaýynda ýa-da notarial hereketiň haýsydyr bir dilde amala aşyrylmagyny haýyş eden ýagdaýynda, konsul mümkin boldugyndan resmileşdirilmeli resminamalaryň tekstlerini islenýän dilde düzmeli ýa-da teksti degişli dili bilýändigini tassyklaýan resminamany görkezýän terjimeçi terjime etmeli.

Eger şahs resminamanyň düzülen dilini bilmese, ol resminamany bilýän dilinde gol çekmeli.

Notarial hereketler diňe döwlet tölegi tölenenden soň amala aşyrylýar.

Azerbaýjan Respublikasynyň diplomatik wekilhanalarynda we konsullyklarynda notarial hereketleri ýerine ýetirmegiň esasy düzgünleri

Notarial hereketleri ýerine ýetirmegiň möhleti.

Notarial hereketler ähli zerur resminamalar tabşyrylan we döwlet tölegi tölenýän günde ýerine ýetirilýär.

Edaralaryň, kärhanalaryň we guramalaryň wezipeli adamlaryndan goşmaça maglumatlary ýa-da resminamalary talap etmek, ýa-da resminamalary Azerbaýjan Respublikasynyň degişli edaralaryna barlaga ibermek zerur bolan ýagdaýlarda, notarial hereketleri ýerine ýetirmek bir aýdan köp bolmadyk möhlete yza süýşürilip bilner.

Tassyklanmaly bolan hukuk ýa-da fakt barada jedelleşýän başga bir gyzyklanýan adamyň arzasynyň gelip gowuşandygy barada Azerbaýjan Respublikasynyň sudlaryndan maglumat alnanda, notarial hereketleri ýerine ýetirmek işi sudda çözülýänçä togtadylýar.

Notarial hereketleri ýerine ýetirilýän adamlaryň şahsyýetini tassyklaýan resminamalar

Notarial hereketleri ýerine ýetirilende, konsul notarial hereketleri ýerine ýetirmek üçin ýüz tutan adamlaryň, olaryň wekilleriniň ýa-da ýuridik taraplaryň wekilleriniň şahsyýetini aşakdaky resminamalar esasynda kesgitleýär:

• Azerbaýjan Respublikasynyň raýatynyň şahsyýetnamasy;

• Azerbaýjan Respublikasynyň raýatynyň pasporty;

• Azerbaýjan Respublikasynyň raýatynyň gulluk pasporty;

• Azerbaýjan Respublikasynyň raýatynyň diplomatik pasporty;

• Azerbaýjan Respublikasynyň raýatynyň sürüjilik şahadatnamasy (ulag serişdesini wagtlaýyn mugt ulanmak üçin ynanç hatyny tassyklaýan mahalynda ynanç hatyny berýän adamyň şahsyýetini kesgitlemek maksady bilen);

• Azerbaýjan Respublikasynyň raýatynyň dogluş şahadatnamasy (diňe 16 ýaşdan kiçi ýetginjekler üçin);

• Azerbaýjan Respublikasynyň harby bölümleriniň we edaralarynyň serkerdeligi tarapyndan berlen şahsy şahsyýetnama ýa-da harby bilet (harby işgärleriň şahsyýetini kesgitlemek maksady bilen);

Deňizçileriň şahsyýeti olaryň şahsyýetini tassyklaýan resminama esasynda kesgitlenýär.

Resminamalaryň nusgalarynyň we resminamalardan göçürmeleriň dogrulygy tassyklanylanda, raýatlaryň şahsyýeti iş ýerindäki edara, kärhana, gurama tarapyndan olara berlen gulluk karty, talyp karty ýa-da sürüjilik şahadatnamasy esasynda hem kesgitlenip bilner.

Resminamalara gol çekmek

Notarial ýazgysynda tassyklanan geleşikler, şeýle hem arzalar we beýleki resminamalar konsulyň gatnaşmagynda gol çekilýär. Eger geleşik, arza ýa-da başga resminama konsulyň özi bolmazdan gol çekilse, oňa gol çeken adam resminama gol çekendigini şahsy taýdan tassyklamalydyr.

Eger bir adam arza ýa-da başga bir resminama fiziki maýyplygy, keselligi ýa-da başga bir ýagdaý sebäpli özi gol çekip bilmese şertnama, arza ýa-da başga bir resminama başga bir adam onuň adyndan, onuň gatnaşmagynda we konsulyň gatnaşmagynda şertnama gol çekip biler. Eger notarial hereketi ýerine ýetirmek üçin ýüz tutan adam sowatsyz we kör bolsa, konsul oňa resminamanyň tekstini okap bermäge we resminamada bu barada bellik goýmaga borçludyr.

Eger notarial hereketi ýerine ýetirmek üçin ýüz tutan adam ker, kör, ker-lal ýa-da sowatsyz bolsa, notarial hereketi ýerine ýetirýän wagtynda oňa düşündirip bilýän sowatly adam  bolmaly we şertnamanyň, arzanyň ýa-da başga bir resminamanyň mazmunynyň şertnama, arza ýa-da başga bir resminama gatnaşýan ker, kör ýa-da ker-lal adamyň islegine laýyk gelýändigini goly bilen tassyklamalydyr.

Notarial hereketleri ýerine ýetirmek üçin zerur bolan resminamalara talaplar

1. Düzgünsiz we garalanan resminamalar, tassyklanmadyk goşundylar, zaýalanmagy sebäpli teksti okalmaýan resminamalar ýa-da galam bilen ýazylan resminamalar notarial hereketleri ýerine ýetirmek üçin kabul edilmeýär.

Eger birnäçe sahypada beýan edilen resminamalar belgilenmedik, daňylmadyk, wezipeli adamyň goly we resminamany beren bölümiň, kärhananyň we guramanyň möhüri bilen tassyklanmadyk bolsa, bu resminamalar hem kabul edilmeýär.

2. Notarial hereketleri ýerine ýetirilende aşakdakylar göz öňünde tutulmalydyr:

• Notarial ýazgysynda tassyklanan geleşikleriň we resminamalaryň tekstleri aýdyň we dogry ýazylmaly, resminamanyň teksti bilen baglanyşykly seneler we döwürler azyndan bir gezek söz bilen ýazylmaly, şeýle hem ýuridik taraplaryň atlary gysgaltmalarsyz, olaryň edaralarynyň salgysyny görkezip ýazylmaly;

• şahslaryň familiýasy, ady we atasynyň ady doly ýazylmaly, ýaşaýan ýeri görkezilmeli;

• iki ýa-da has köp aýry sahypadan ybarat resminamalar tikilmeli, belgilenmeli we möhür bilen tassyklanmaly;

• resminamanyň tekstine taraplar tarapyndan gol çekilmedik üýtgetmeler diňe tassyklama belliginiň ahyrynda konsul tarapyndan bellenilýär.

Konsulyň notarial hereketleri ýerine ýetirmek üçin zerur bolan maglumatlary we resminamalary edaralardan, kärhanalardan we guramalardan talap etmek hukugy bar. Talap edilýän maglumatlar we resminamalar konsul tarapyndan görkezilen möhletde berilmelidir. Bu möhlet bir aýdan köp bolup bilmez.

Resminamalaryň dublikatlaryny bermek

Konsul tarapyndan tassyklanan ýa-da berlen resminamanyň ýitirilen ýagdaýynda, konsulyň tassyklan ýa-da beren resminamalaryň nusgalary Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet notarial arhiwine geçirilýänçä, notarial hereketi tabşyran ýa-da oňa degişli notarial hereketler geçirilen adamyň, edaranyň, kärhananyň we guramanyň ýazmaça arzasy boýunça ýitirilen resminamanyň dublikatyny berýär.

Resminamanyň dublikatynda tassyklanan ýa-da berlen resminamanyň doly teksti bolmaly. Resminamanyň dublikatyna bellenen görnüşdäki tassyklanan ýazgy goýulmaly.

Wesýetnamanyň dublikatyny diňe mirasdüşerler wesýetçiniň ölümi barada şahadatnamany tabşyrandan soň wesýetnamada görkezilen mirasdüşerlere berip bolýar. Wesýetnamada görkezilen mirasdüşerleriň ölümi ýagdaýynda, wesýetnamanyň dublikatyny mirasdüşerlere wesýetçiniň ölümi barada şahadatnama (eger şeýle şahadatnama öň tabşyrylmadyk bolsa) we aradan çykan mirasdüşeriň ölümi barada şahadatnama tabşyrylandan soň berip bolýar. Konsul tassyklanan ýa-da berlen resminamanyň many-mazmunyny üýtgetmeýän açyk ýalňyşlyklary ýa-da açyk matematiki ýalňyşlyklary diňe öz başlangyjy ýa-da degişli adamlaryň haýyşy boýunça düzedip biler.

Konsulyň notarial hereketleri ýerine ýetirende borçlary

Konsul öz borçlaryny ýerine ýetirende aşakdaky çäreleri görmelidir:

1) fiziki we ýuridik şahslara notarial hereketleri bilen baglanyşykly hukuklaryny we borçlaryny düşündirmeli we olaryň kanuny bähbitlerini goramakda kömek bermeli;

2) notarial hereketleri ýerine ýetirmek barada olara duýduryş bermeli;

3) Azerbaýjan Respublikasynyň kanunçylygyna eýermeli;

4) hünär işini ýerine ýetirmek bilen baglanyşykly özüne mälim bolan maglumatlary gizlin saklamaly.

Notarial hereketleri ýerine ýetirmekden ýüz öwürmek

Konsul aşakdaky ýagdaýlarda notarial hereketleri ýerine ýetirmekden ýüz öwürip biler:

• notarial hereketleri ýerine ýetirmek kanuna ters gelýän bolsa;
• notarial hereket başga bir konsul, notarius ýa-da wezipeli adam tarapyndan ýerine ýetirilmeli bolsa;
• hukuk ukyby bolmadyk adam ýa-da zerur ygtyýarlygy bolmadyk wekil notarial hereketi ýerine ýetirmek üçin ýüz tutan bolsa;
• ýuridik şahsyň adyndan baglaşylan geleşik onuň tertipnamasynda ýa-da düzgünnamasynda görkezilen maksatlara ters gelýän bolsa;
• kanunyň talaplaryna laýyk gelmeýän geleşik baglaşylan bolsa;
• resminamalar kanunçylygyň talaplaryna laýyk gelmeýän bolsa ýa-da

resminamalarda aýry-aýry adamlaryň abraýyna we mertebesine zeper ýetirýän maglumatlar bar bolsa;

• geleşikleriň mazmuny taraplaryň hakyky niýetine laýyk gelmeýän bolsa.

Konsul notarial hereketi ýerine ýetirmekden ýüz öwürmek baradaky arzany alan adamyň haýyşy boýunça üç günüň dowamynda ret etmegiň sebäpleri barada esaslandyrylan karar çykarmaly we oňa garşy şikaýat bermegiň tertibini düşündirmeli. Ýerine ýetirilen notarial hereketi ýa-da notarial hereketleri ýerine ýetirmekden boýun gaçyrylmagyny dogry hasaplamaýan adam konsulyň kararyna degişli suda şikaýat etmäge haklydyr.

Konsul notarial hereketleri ýerine ýetirende şahslaryň ýa-da aýry-aýry wezipeli şahslaryň kanunçylygy bozandygyny anyklanda, zerur çäreleri görmek üçin degişli edara, gurama ýa-da prokurora habar bermelidir. Eger berlen resminamanyň hakykylygyna şübhe dörese, konsul bu resminamany kabul etmeli (almaly) ekspertiza ibermeli.

Konsulyň notarial hereketleriň düýp manysyna degişli bolmadyk hereketleri (notarial hereketleri ýerine ýetirmegiň möhletleriniň bozulmagy, bellenen kabul ediş wagtlarynyň berjaý edilmezligi, edepsizlik we ş.m.) barada şikaýatlara Azerbaýjan Respublikasynyň Daşary Işler Ministrligi tarapyndan seredilýär.

Eger konsulyň bikanun hereketleri netijesinde aýry-aýry şahslara, guramalara ýa-da döwlete maddy zyýan ýetirilse, ol Azerbaýjan Respublikasynyň kanunçylygynda göz öňünde tutulan tertipde maddy jogapkärçilik çekýär. Ýetirilen zyýanyň möçberi taraplaryň ylalaşygy boýunça ýa-da sudda kesgitlenýär.

Döwlet pajy

Azerbaýjan Respublikasynyň diplomatik wekilhanalary we konsullyklary tarapyndan ýerine ýetirilen notarial hereketler üçin 20 ABŞ dollary möçberinde döwlet pajy alynýar.

Notarial hereketleri amala aşyrmak üçin döwlet pajy döwlet býujetine geçirilýär.

Konsul iş ýerinden daşarda notarial hereketleri ýerine ýetirmäge gidende, hakyky ulag çykdajylary gyzyklanýan tarap (notarial hereket üçin ýüz tutan adam) tarapyndan tölenmelidir.

Azerbaýjan Respublikasynyň “Döwlet pajy hakyndaky” Kanunyna laýyklykda, notarial hereketleriniň amala aşyrylmagy üçin alynýan döwlet pajynyň möçberleri aşakdaky ýalydyr.

“Döwlet pajy hakyndaky” Azerbaýjan Respublikasynyň 2001-nji ýyldaky Kanunynyň 17.4-nji maddasyna laýyklykda, mundan başga-da, mirasdüşerler we mirasdüşerler miras galan emlägi goramak üçin otagyň kärendesi, gorag, ulag, iş saparlary, poçta, kagyz harytlary we beýleki çykdajylar ýaly hakyky çykdajylary töleýärler.

Resminamalary saklamak we kabul etmek döwründe çaklanylýan saklamak möhleti üçin döwlet pajy öňünden tölenýär we tamamlanmadyk aý tamamlanan aý hökmünde hasaplanýar.

Döwlet pajyny tölemekden boşatmalar

“Döwlet pajy hakyndaky” Azerbaýjan Respublikasynyň Kanunynyň 2001-nji ýyldaky 11.1 we 17.1 maddalara laýyklykda we bendine laýyklykda, Azerbaýjan Respublikasynyň diplomatik wekilhanalarynda we konsullyklarynda notarial hereketleri amala aşyrmak üçin aşakdaky ýagdaýlarda döwlet pajy alynmaýar:

- dogluşy, ölümi, perzentlige almagy we atalygy (eneligi) tassyklaýan resminamalary almak üçin;

- pensiýalary, kömek pullaryny, kömegi we alimentleri almak üçin berlen ynanç hatlary üçin;

- Azerbaýjan Respublikasynyň peýdasyna emlägiň sowgat berilmegi baradaky şertnamalary we wesýetnamalary tassyklamak üçin;

- Azerbaýjan Respublikasynyň gämileriniň, howa gämileriniň we beýleki ulag serişdeleriniň ekipaž agzalarynyň, şeýle hem Azerbaýjan Respublikasynyň raýatlarynyň ölüminden soň galan emlägiň saklanmagy üçin.