Dekabr aýynyň 10-na Türkmenistanyň Türkmenbaşy şäherindäki “Awaza” Milli Syýahatçylyk Zolagynda "Häzirki zaman jemgyýetinde zenanlaryň orny: Durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek ugrunda halkara hyzmatdaşlygyny ösdürmek" atly halkara konferensiýa geçirildi.

Geýdar Aliýew gaznasynyň wise-prezidenti Leýla Aliýewa konferensiýa gatnaşdy.

Myhmanlar ilki bilen Türkmenistanyň baý medeni mirasyny we häzirki üstünliklerini görkezýän sergi bilen tanyşdylar. Sergide ýurduň dürli ugurlardaky üstünliklerini aýdyň görkezýän, zenanlaryň döwlet gurluşyna, ykdysadyýete, ylyma, bilime we saglygy goraýyşa işjeň gatnaşygyny görkezýän stendler hem bardy.

Konferensiýa zenanlaryň roluny güýçlendirilmek we durnukly ösüşiň global gün tertibini öňe sürmek babatynda möhüm başlangyçlary ara alyp maslahatlaşmak üçin halkara guramalarynyň wekillerini we bilermenleri bir ýere jemledi.

Çäräniň açylyşynda çykyş eden Gurbanguly Berdimuhammedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek haýyr-sahawat gaznasynyň bejeriş işleri boýunça wise-prezidenti Oguljahan Atabaýewa maslahatyň işjeň we konstruktiw gepleşik ýagdaýynda geçiriljekdigine ynam bildirdi. Ol guramaçylykly konferensiýanyň ynsanperwerlige wepalylyk ideýasyna esaslanýan başlangyçlary öňe sürmek üçin netijeli platforma boljakdygyny aýtdy. “Çagalarymyza ýaşaýyş gymmatlyklaryny öwredýän, parahatçylyk we hormat medeniýetini ornaşdyrýan zenanlardyr. Olaryň goldawy ynsanperwer jemgyýetiň esasydyr. Köptaraplaýyn kömegi üpjün etmek üçin zenanlara we çagalara halkara goldaw merkezleriniň ulgamyny döretmek zerurdyr. Çagalara lukmançylyk we psihologik kömek, zenanlara sosial we hukuk goldawy, operatiw ynsanperwer kömegi, ykjam lukmançylyk toparlarynyň döredilmegi möhüm meselelerdir” diýip, Oguljahan Atabaýewa nygtady. Şeýle hem, ol zenanlaryň jemgyýetçilik, syýasy we ykdysady proseslere işjeň gatnaşmagynyň möhümdigi barada gürrüň berdi.

BMG-niň Ženewadaky ofisiniň baş direktory Tatýana Walowaýa bu ýyl üç möhüm senäniň - Birleşen Milletler Guramasynyň 80 ýyllygynyň, Pekin Jarnamasynyň 30 ýyllygynyň we Türkmenistanyň hemişelik bitaraplygynyň halkara derejesinde ykrar edilmeginiň 30 ýyllygynyň bellenýändigini aýtdy. “Türkmenistanyň Bitaraplyk statusy ýurduň dialogy, araçylyk we hyzmatdaşlygy ösdürmäge gönükdirilýän daşary syýasatynyň esasydyr. Türkmenistandaky zenanlar bu proseslerde möhüm rol oýnaýarlar. Olar ýurdy BMG-de we beýleki halkara guramalarynda ýurdy wekilçilik edýärler, gepleşiklere gatnaşýarlar we köptaraply dialogyň giňeldilmegine goşant goşýarlar. Zenanlar şeýle hem parlamentde bilim, ylym, medeniýet, ýaşlar syýasaty, sosial gorag we saglygy goraýyş meseleleri boýunça işjeň gatnaşýarlar” diýip, Baş direktor belledi.

Özbegistan Respublikasynyň Prezident Administrasiýasynyň başlygy Saida Mirziýoýewa öz ýurdunda zenanlaryň hukuklarynyň goralýandygyny belläp, gyzlar we zenanlar üçin mugt magistratura maksatnamalarynyň, dünýäniň öňdebaryjy uniwersitetlerinde okamak üçin stipendiýalaryň döredilendigini aýtdy. Häzirki wagtda döwlet serişdeleri bilen daşary ýurtlarda okaýan talyplaryň 35 göterimi zenanlardyr. Biz, şeýle hem, zenan telekeçiler üçin ýokary hilli maliýeleşdirmäge, mentorlyga we global tejribä Elýeterliligi üpjün edýän özboluşly tizlendiriji döretdikmaksatnamasyny döretdik” diýdi.

Geýdar Aliýew gaznasynyň wise-prezidenti Leýla Aliýewa öz çykyşynda zenanlaryň liderliginiň, bilimleriniň we tejribesiniň jemgyýetiň durnukly ösüşi üçin örän möhümdigini belledi. Leýla Aliýewa Geýdar Aliýew gaznasynyň işleri, şol sanda halkara taslamalary barada maglumat berdi. “Gazna birnäçe ýurtlarda, şol sanda Hytaý, Gruziýa, Müsür, Russiýa, Rumyniýa, Wýetnam we Niderlandlarda mekdepleri gurmak we täzeden gurmak taslamalaryny amala aşyrdy. Pakistanda gyzlar mekdebini we mekdep infrastrukturasyny täzeden gurmak, şeýle hem Keniýada we Ruandada maglumat tehnologiýalary enjamlary bilen üpjün etmek maksatnamalary amala aşyryldy.” Şeýle hem, Burkina-Fasoda, Malide, Nigerde we Gondurasda taslamalar arkaly gyzlaryň bilim almagyna we ösüşine goldaw berilýändigini nygtady. Zenanlaryň häzirki zaman jemgyýetinde eýeleýän aýratyn ornundan kanagatlanma bildiren Gaznanyň wise-prezidenti olaryň maşgala gymmatlyklarynyň we medeni däp-dessurlaryň goraýjylarydygyny aýtdy.

Leýla Aliýewa Geýdar Aliýew Gaznasynyň işiniň ylym, bilim, saglygy goraýyş, medeniýet we ekologiýa ýaly möhüm ugurlary öz içine alýandygyny we geçen döwürde bu ugurlarda ýerli we halkara taslamalarynyň durmuşa geçirilendigini aýtdy. Çykyşynyň dowamynda ol umumy gymmatlyk bolan Hazar deňziniň derejesiniň ep-esli peselmegi meselesine hem degip geçip, şeýle diýdi: "Hazar deňziniň derejesiniň peselmegi bekre balyklar, altyn balyklar we düwlenler ýaly deňiz jandarlarynyň ýaşaýşyna diýseň täsir edýär. Hazar deňziniň suwlarynyň hapalanmagy olaryň ýagdaýyny has-da kynlaşdyrýar. Bu biziň bilelikde göreşmeli global meselämizdir we men deňzimizi halas edip biljekdigimize ynanýaryn".

Beýleki çykyş edenler zenanlaryň jemgyýetdäki orny barada gürrüň edip, olaryň medeni gymmatlyklaryň, däp-dessurlaryň we ahlak kadalarynyň esasy göterijileri we goragçylarydygyny aýtdylar. Durnukly ösüşe ýetmek üçin zenanlaryň syýasy we ykdysady durmuşdaky mümkinçiliklerini iň ýokary derejä çykarmagyň möhümdigini nygtaýan çykyş edenler şeýle konferensiýalaryň köptaraply gepleşikler üçin möhüm platformadygyna ünsi çekdiler. Zenanlaryň öz mümkinçiliklerini doly amala aşyrmagyna päsgel berýän meseleleri aradan aýyrmak üçin döwlet edaralary, raýat jemgyýeti we halkara guramalarynyň arasyndaky hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň zerurdygy bellenildi.

Konferensiýa öz işini panel mejlisleri bilen dowam etdirdi.